FQC STANDARD · MAKİNE EMNİYETİ
2023/1230 Makine Emniyeti Rehberi: Üreticiler İçin 2027’ye Geçiş
Bu sayfada
Türkiye’de ve AB pazarında makine sunan üreticiler için değişiklikler, hazırlık adımları, örnek durumlar ve indirilebilir belge kontrol listesi.

Bir dakikada geçiş özeti
20 Ocak 2027, Türkiye ve AB’de yeni makine mevzuatının genel uygulaması bakımından kritik tarihtir. Hangi düzenlemenin esas alınacağına karar verirken makinenin üretildiği günü değil, hedef pazardaki ilk piyasaya arz veya hizmete sunma durumunu inceleyin.
Türkiye’nin Makine Emniyeti Yönetmeliği (2023/1230/AB), 16 Ekim 2026 tarihli ve 33402 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Yönetmeliğin bazı hükümleri yayımı tarihinde, diğer hükümleri 20 Ocak 2027’de yürürlüğe giriyor. AB’de ise ayrı bir hukuki metin olan (AB) 2023/1230 Makine Tüzüğü bulunuyor. AB tüzüğünün genel uygulama tarihi de 20 Ocak 2027.
İlk işiniz, ürün listenizi hedef pazar ve planlanan arz tarihiyle eşleştirmek olsun. Ardından ürün sınıflandırmasını, değerlendirme yolunu, risk değerlendirmesini, yazılım değişikliklerini ve teknik dosyayı aynı kayıt üzerinden gözden geçirin. Bu rehber makine üreticileri, AB’ye ihracat yapan firmalar ve entegratörler için hazırlanmıştır.
Dayanak: Türkiye — m.51–52 ve Geçici m.1; AB — m.51–52 ve 54; tarih düzeltmesi için 4 Temmuz 2023 tarihli düzeltme.
Türkiye ve AB geçiş takvimi
| Pazar / aşama | Tarih | Üretici açısından anlamı | Resmî dayanak |
|---|---|---|---|
| Türkiye — yayımlanma | 16 Ekim 2026 | Ulusal yönetmelik yayımlandı. Yayım tarihi, tüm hükümlerin aynı gün uygulanacağı anlamına gelmez. | Resmî Gazete 33402; m.52 |
| Türkiye — ilk yürürlük | 16 Ekim 2026 | m.52/1-a’da sayılan hükümler yürürlüğe girdi. Liste aşağıda ayrıca gösterilmiştir. | m.52/1-a |
| Türkiye — diğer hükümler | 20 Ocak 2027 | Diğer hükümler yürürlüğe girer; 2006/42/AT Yönetmeliği kaldırılır. Geçici hükümlerin koruduğu durumlar ayrıca değerlendirilir. | m.51, m.52/1-b; Geçici m.1 |
| AB — yayımlanma | 29 Haziran 2023 | (AB) 2023/1230, AB Resmî Gazetesi L 165’te yayımlandı. | AB Resmî Gazetesi L 165 |
| AB — yürürlüğe girme | 19 Temmuz 2023 | Tüzük yürürlüğe girdi. Bu tarih, ürünler için genel uygulama tarihinden farklıdır. | m.54; tarih düzeltmesi |
| AB — genel uygulama | 20 Ocak 2027 | Tüzüğün genel uygulaması başlar; 2006/42/EC Direktifi yürürlükten kaldırılır. | m.51/2 ve m.54 |
Türkiye’de yayım tarihinde yürürlüğe giren hükümler: m.1, 2 ve 3; m.7’nin ikinci ve üçüncü fıkraları; m.8’in ikinci ve üçüncü fıkraları; m.21’in ikinci fıkrası; m.27–42; m.47; Geçici m.1; m.52 ve 53. Diğer hükümler için tarih 20 Ocak 2027’dir.
AB’de farklı başlangıç tarihleri: m.6/7, 48 ve 52 için 19 Temmuz 2023; m.26–42 için 20 Ocak 2024; m.6/2–6, 8 ve 11 ile m.47 ve 53/3 için 20 Temmuz 2024; m.50/1 için 20 Ekim 2026 uygulanır. Bunlar genel uygulama tarihinin yerine geçmez.
Aynı tarih, aynı madde numarası demek değildir: uygunluk değerlendirme yolu Türkiye’de m.26, AB tüzüğünde m.25; önemli değişiklik yapanın yükümlülükleri Türkiye’de m.19, AB’de m.18 altında düzenlenir.
Dayanak: Türkiye — m.52; AB — m.54.
2006/42 ile 2023/1230 karşılaştırması
Geçiş, yalnız beyan formundaki mevzuat numarasını değiştirmek değildir. Ürün sınıfı, emniyet gerekleri, değerlendirme yolu ve teknik kanıtlar birlikte incelenmelidir.
| Konu | Önceki düzenleme | Yeni düzenleme | Üreticinin yapacağı iş |
|---|---|---|---|
| Hukuki çerçeve ve tarih | AB’de 2006/42/EC Direktifi; Türkiye’de 2006/42/AT Yönetmeliği. | AB’de doğrudan uygulanan (AB) 2023/1230 Tüzüğü; Türkiye’de ayrı bir 2023/1230/AB Yönetmeliği. Genel geçiş: 20 Ocak 2027. | Hedef pazarı ve her ürünün ilk piyasaya arz/hizmete sunma tarihini kayıt altına alın. |
| Ürün sınıflandırması | Makine, emniyet aksamı ve kısmen tamamlanmış makine gibi ürün grupları vardı. | Emniyet aksamı tanımı yazılım dahil dijital aksamı açıkça kapsar. Makine tanımı, yalnız öngörülen yazılımı yüklenmemiş tertibatı da içerir. | Ürün ağacını; donanım, yazılım, ilgili ürün ve entegrasyon sınırıyla güncelleyin. |
| Uygunluk değerlendirme yolu | Önceki Ek IV listesi ve buna bağlı değerlendirme yolları kullanılıyordu. | Yeni Ek I / EK-1, Kısım A ve B ayrımı getirir. Kısım A’da üçüncü taraf içeren yollar; Kısım B’de koşullu Modül A veya diğer yollar uygulanır. | Eski listeyi kopyalamayın. Yeni kategori ve bütün ilgili gerekleri kapsayan standart/ortak özellik durumunu gerekçelendirin. |
| Temel sağlık ve güvenlik gerekleri | Eski Ek I / Ek I gerekleri ve risk değerlendirmesi esas alınıyordu. | Yeni Ek III / EK-3; bozulmaya karşı koruma, kontrol sistemleri ve yeni teknolojiler bakımından ayrıntılandırılır. | Risk → önlem → doğrulama kaydı eşlemesiyle fark analizi hazırlayın. |
| Yazılım ve siber güvenlik | Kontrol sistemlerinin güvenliği zaten değerlendirilmek zorundaydı. | Emniyet açısından kritik yazılım/verinin tanımlanması, bozulmaya karşı korunması ve ilgili müdahalelerin izlenmesi açıkça ele alınır. | Sürüm tabanı, erişim yetkileri, değişiklik kayıtları ve emniyet doğrulamasını teknik dosyaya bağlayın. |
| Önemli değişiklik | Değiştirilen makine ve üretici sorumluluğu önceki çerçevede değerlendirilirdi. | Fiziksel veya dijital önemli değişiklik tanımı ve değişikliği yapanın imalatçı yükümlülükleri açıkça düzenlenir. | Her değişiklik için tehlike/risk ve koruyucu önlem etkisini kaydedin; sıradan bakım ile önemli değişikliği ayırın. |
| Dijital talimatlar | Eski talimat gerekleri uygulanırdı; yeni QR koşulları geriye doğru varsayılamaz. | Yeni mevzuat; erişim, indirme/yazdırma, çevrimdışı saklama, erişim süresi ve belirli kâğıt sunum koşullarını açıklar. | QR adresini doğru model ve sürüme bağlayın; kâğıt talep sürecini ve arşiv erişimini test edin. |
| Teknik dosya ve beyanlar | Eski Ek VII teknik dosyası; Ek II uygunluk/imalatçı beyanları. | Yeni Ek IV / EK-4 teknik dosyası; Ek V / EK-5 AB uygunluk ve bütünleştirme beyanları. | Şablon başlığını değiştirmekle yetinmeyin. Çizim, test, sürüm, model ve beyan kapsamını birlikte gözden geçirin. |
| Eski AT tip inceleme belgeleri | Belgenin kapsadığı onaylanmış tip ve geçerlilik koşulları esas alınır. | Geçiş hükümleri belirli eski AT tip inceleme belgeleri ve onay kararlarının süre sonuna kadar geçerliliğini korur. | Belge kapsamını, değişiklikleri ve yeni gerekleri inceleyin; belgeyi otomatik yeni mevzuat belgesi saymayın. |
Satır dayanakları: hukuki çerçeve ve geçiş — TR m.51–52, Geçici m.1 / AB m.51–54; kapsam — TR m.2,4 / AB m.2,3; değerlendirme — TR m.26 / AB m.25; emniyet ve yazılım — TR EK-3 / AB Ek III (1.1.9 ve 1.2.1); önemli değişiklik — TR m.4/1-u,19 / AB m.3/16,18; talimatlar — TR m.11/7–9 / AB m.10/7–8; teknik dosya ve beyanlar — TR EK-4, EK-5 / AB Ek IV, V. Önceki AB hükümleri: 2006/42/EC m.2,12; Ek I, II, IV, VII.
Ayrıntılı okuma: Madde ve ek eşleştirmeleriyle ayrıntılı değişiklik tablosu.
Hangi ürünler ve işletmeler etkileniyor?
Yalnız komple makineler etkilenmez. Kısmen tamamlanmış makineler, emniyet aksamları ve diğer ilgili ürünler de kapsam incelemesine alınır; işletmenin üstlendiği rol yükümlülüklerini belirler.
- Makine: Belirli bir uygulama için bir araya gelen ve tanımdaki koşulları sağlayan tertibat. Örneğin bir paketleme makinesi. Ortak sonuca göre düzenlenip kumanda edilen makineler bütünü de ayrıca değerlendirilir.
- Kısmen tamamlanmış makine: Tek başına belirli uygulamayı yerine getiremeyen ve bir başka makineyle bütünleştirilmesi amaçlanan tertibat. Örneğin, teslim şekline göre nihai hücreye entegre edilecek bir modül. Adına bakarak karar vermeyin; ürünün gerçek işlevini ve teslim sınırını inceleyin.
- Emniyet aksamı: Bağımsız piyasaya arz edilen ve tanımdaki koşulları sağlayan fiziksel veya dijital aksam; emniyet işlevi gören yazılım da bu değerlendirmeye girebilir.
- Diğer ilgili ürünler: Değiştirilebilir teçhizat, kaldırma aksesuarları, zincir/halat/kayışlar ve sökülebilir mekanik aktarma tertibatları. Kapsam dışı tutulan ürünler için m.2’deki istisnalar ayrıca kontrol edilir.
Kendi markasıyla makine sunan veya kendi kullanımı için makine üreten işletme imalatçı rolünü üstlenebilir. İthalatçı ve dağıtıcının yükümlülükleri de ayrıca düzenlenmiştir. Bir entegratörün sorumluluğu; teslim ettiği bütün, yaptığı değişiklik ve teknik kontrolüyle belirlenir. Sözleşmede “tedarikçi” yazması bu incelemenin yerini tutmaz.
Kısmen tamamlanmış makinede uygun doküman AB bütünleştirme beyanı ve montaj talimatlarıdır. Bu ürün, makine mevzuatı açısından tamamlanmış makinenin uygunluk beyanı ve CE yaklaşımıyla otomatik olarak ele alınmaz; başka uygulanabilir mevzuatlar ayrıca incelenir.
Dayanak: Türkiye — m.2,4,11–19,23; EK-5 Kısım B ve EK-11; AB — m.2,3,10–18,22; Ek V Kısım B ve Ek XI.
Uygunluk değerlendirme yolu nasıl belirlenir?
Önce ürünü sınıflandırın; sonra EK-1 / Ek I listesini ve uygulanabilir gerekleri karşılayan standartları inceleyin. Her makinede onaylanmış kuruluş zorunlu değildir.
- Kapsamı belirleyin. Makine/ilgili ürün mü, kısmen tamamlanmış makine mi? Aşağıdaki modül ayrımı makine ve ilgili ürünler içindir.
- EK-1 / Ek I, Kısım A’da mı? Seçenekler Modül B + C, Modül H veya Modül G’dir. Bu yollar onaylanmış kuruluş katılımı içerir.
- Kısım B’de mi? Modül A; o ürün kategorisine özgü bütün ilgili temel sağlık ve güvenlik gereklerini kapsayan uyumlaştırılmış standartlara veya ortak özelliklere uygun tasarım/imalat koşuluyla kullanılabilir. Koşul sağlanmıyorsa B + C, H veya G yollarından biri seçilir.
- Listede değil mi? Modül A iç üretim kontrolü uygulanır. Bu, risk değerlendirmesi ve teknik dosya yükümlülüklerinin kalktığı anlamına gelmez.
- Kuruluş gerekiyorsa kapsamı teyit edin. Mevzuat, ürün kategorisi ve prosedürün güncel bildirim kapsamına birlikte bakın. Bir kimlik numarası bütün ürünler veya yeni mevzuat için genel yetki anlamına gelmez.
Dayanak: Türkiye — m.26; EK-1, EK-6–10; AB — m.25; Ek I, VI–X.
FQC’nin Makine CE hizmet sayfası ile güncel yetki ve kapsam bağlantıları bu incelemenin başlangıç noktasıdır. Mevcut 2006/42/EC kaydı, 2023/1230 altında otomatik yetki olarak yorumlanmamalıdır. Güncel bildirim için NANDO FQC Standard kaydı esas alınır.
Yazılım, siber güvenlik ve yapay zekâ
Emniyeti etkileyen yazılımı, veriyi ve bağlantıları makinenin risk değerlendirmesinin bir parçası olarak yönetin. Yeni bir sürümün çalışması, emniyet işlevlerinin doğrulandığını tek başına göstermez.
Yazılımın hangi sürümü hangi makinede çalışıyor?
PLC, emniyet PLC’si, sürücü, HMI ve ilgili parametreleri ürün/model/seri bilgisine bağlayan bir sürüm listesi oluşturun. Değişiklik talebinde eski ve yeni sürümü, değiştiren kişiyi, gerekçeyi, etkilenen işlevleri ve devreye alma kararını kaydedin. Bu kayıt biçimi, mevzuatın gerektirdiği izlenebilirlik ve teknik kanıtları işletmede yönetmek için önerilen bir yöntemdir.
Uzaktan erişim emniyeti nasıl etkiler?
Servis bağlantısının koruyucuları, çalışma modunu, hız/kuvvet sınırlarını veya yeniden başlatmayı etkileyip etkilemediğini inceleyin. Kimlerin hangi koşullarda erişebildiğini sınırlandırın; bağlantı kaybında ve hatalı komutta makinenin davranışını doğrulayın. Kritik yazılım ve veriyi kazara veya kasıtlı bozulmaya karşı koruyun; ilgili müdahalelerin kanıtlarını muhafaza edin. Bunlar genel bir BT kontrol listesinden daha dar, makine emniyetiyle ilişkili bir incelemedir.
Yapay zekâ varsa her ürün aynı yola mı girer?
Hayır. Öğrenen sistemin emniyet işlevini yerine getirip getirmediği ve EK-1 / Ek I Kısım A’daki tanıma girip girmediği incelenir. Makine öğrenmesi kullanan, tamamen veya kısmen kendini geliştiren davranışa sahip emniyet aksamları ile belirli gömülü sistemler Kısım A’da özellikle sayılır. Üretim sayısını tahmin eden bir araç ile insanı algılayıp tehlikeli hareketi durduran bir işlev aynı kabul edilmemelidir.
Çalışma sınırları, verilerin uygunluğu, sürüm/model değişikliği, hata halinde davranış ve doğrulama sonuçları dosyada ilişkilendirilmelidir. Diğer uygulanabilir AB düzenlemelerinin kapsamı ve takvimi ayrıca incelenir; bu rehber ayrı bir yapay zekâ mevzuatı uygunluk kararı vermez.
Dayanak: Türkiye — EK-1 Kısım A; EK-3 1.1.9 ve 1.2.1; EK-4; AB — Ek I Kısım A; Ek III 1.1.9 ve 1.2.1; Ek IV.
Komisyonun yeni düzenleme için vurguladığı başlıklar: yazılım, siber güvenlik, yapay zekâ ile çalışan emniyet işlevleri ve dijital talimatlar.
Ayrıntılı okuma: Yazılım ve donanımda önemli değişiklik değerlendirmesi.
Mevcut makineler ve değişiklikler
Önceden piyasaya arz edilmiş makine, üreticinin stokunda duran ürün ve sonradan değiştirilen makine aynı geçiş senaryosu değildir.
Önceden piyasaya arz edilmiş ürün
20 Ocak 2027’den önce eski düzenlemeye uygun olarak piyasaya arz edilen ürünlerin piyasada bulundurulması geçiş hükümleriyle korunur. Hangi ürünün, hangi pazarda ve hangi tarihte arz edildiğini gösterebilmeniz gerekir. Kullanımdaki makinenin bakım ve güvenli işletme sorumluluğu devam eder.
Üreticinin stokundaki ürün
Ürünün 2026’da üretilmiş veya depoya alınmış olması tek başına eski çerçeveyi garanti etmez. 2027’deki ilk piyasaya arz ya da kendi kullanımınız için ilk hizmete sunma planını ürün bazında inceleyin. Sipariş tarihi de tek başına belirleyici değildir.
Sonradan değiştirilen makine
Yeni tehlike veya artan risk doğuran fiziksel/dijital müdahale, tanımdaki diğer koşullar da varsa önemli değişiklik olabilir. Değişikliği yapan kişi imalatçı yükümlülüklerini üstlenebilir. Etki yalnız bir makineyle sınırlıysa bu sınır risk değerlendirmesinde gösterilir; tüm hattın etkilendiği veya hiçbir şeyin etkilenmediği peşinen varsayılmaz.
Eski belge neyi korur?
Türkiye Geçici m.1/2 ve AB m.52/2’deki AT tip inceleme belgeleri ve onay kararları süreleri dolana kadar geçerliliğini korur. Bu hüküm, her test raporuna aynı statüyü vermez; değişmiş bir makinenin eski onaylanmış tiple aynı olduğunu da kanıtlamaz. Belgenin kapsamını ve koşullarını yeni gereklerle karşılaştırın. Süre uzatımı, gözden geçirme ve revizyon için eski çerçevede otomatik devam varsaymayın; uygulanabilir mevzuatı ve kuruluşun güncel yetkisini teyit edin.
Dayanak: Türkiye — Geçici m.1; m.4/1-u ve 19; AB — m.52; m.3/16 ve 18.
Beş örnek durum: kararı hangi bilgilerle verirsiniz?
Aşağıdaki beş durum kurgu örnektir. Gerçek müşteri dosyası veya kişisel veri içermez. Her örnekte karar için gerekli bilgiler ve saklanacak kayıtlar ayrı gösterilmiştir.
ÖRNEK DURUM 01 · KURGU
Makineyi Aralık 2026’da ürettim, Şubat 2027’de piyasaya sunacağım.
Yalnız üretim tarihine dayanarak eski düzenlemeyi seçemezsiniz. İlk arz/hizmete sunma durumu Şubat 2027 ise yeni çerçeve esas alınarak değerlendirme yapılmalıdır.
- Durum
- Paketleme makinesi Aralıkta tamamlandı; müşteriye ilk tedarik ve kurulum Şubatta planlandı.
- Değerlendirilecek bilgiler
- Hedef ülke, ürün/model/seri, ilk piyasaya arzın gerçekleşip gerçekleşmediği, kendi kullanım durumu, tedarik/teslim belgeleri ve varsa geçişte korunan belge.
- İlgili hüküm
- Türkiye m.4, m.51–52 ve Geçici m.1; AB m.3, m.51–52 ve 54. Türkiye metni · AB metni
- Yapılacak iş
- Arz durumunu gerekçelendirin. Yeni emniyet gerekleriyle fark analizi yapın; kategori, değerlendirme yolu, teknik dosya, talimat ve beyanları tamamlayın.
- Saklanacak kanıt
- Ürün bazlı tarih kararı, sözleşme/tedarik/teslim kayıtları, fark matrisi, teknik dosya revizyonu ve son kontrol kaydı.
ÖRNEK DURUM 02 · KURGU
Mevcut makinenin PLC yazılımını değiştirdim. Ne yapmalıyım?
Her PLC değişikliği önemli değişiklik değildir; karar, emniyet etkisi ve tanımdaki koşullarla verilir.
- Durum
- Bakım ekibi çevrim hızını artıran ve koruyucu kapı açıldıktan sonraki yeniden başlama mantığını değiştiren bir sürüm yükledi.
- Değerlendirilecek bilgiler
- Önceki/yeni sürüm, değişiklik açıklaması, imalatçının öngördüğü sınırlar, yeni tehlike veya artan risk, koruyucu ve emniyet kontrol sistemi ihtiyacı.
- İlgili hüküm
- Türkiye m.4/1-u, m.19 ve EK-3 1.1.9–1.2.1; AB m.3/16, m.18 ve Ek III 1.1.9–1.2.1. Türkiye metni · AB metni
- Yapılacak iş
- Emniyet işlevlerine etkisini inceleyin. Önemli değişiklik koşulları oluşuyorsa ilgili imalatçı yükümlülüklerini ve değerlendirme yolunu uygulayın. Diğer durumda da emniyet doğrulamasını ve gerekçeli kararı kaydedin.
- Saklanacak kanıt
- Sürüm yedekleri/kimlikleri, değişiklik listesi, risk değerlendirmesi, kapı kilidi–durdurma–yeniden başlama testleri ve devreye alma onayı.
ÖRNEK DURUM 03 · KURGU
Üretim hattına yeni robot ekledim. İncelemenin sınırı nedir?
Robotun kendi dokümanları, bütünleşik hattın emniyetini tek başına göstermez. Arayüzler ve ortak kontrol sistemi incelenmelidir.
- Durum
- Mevcut konveyörün yanına parça yükleyen bir robot hücresi eklendi; ortak acil durdurma devresi değişti.
- Değerlendirilecek bilgiler
- Makine tertibatının sınırı, kontrol ilişkileri, geçiş noktaları, erişim alanları, durdurma bölgeleri, emniyet mesafeleri ve entegratörün teslim kapsamı.
- İlgili hüküm
- Türkiye m.4’te makine ve önemli değişiklik tanımları, m.19, EK-3; AB m.3/1-d, m.3/16, m.18, Ek III. Türkiye metni · AB metni
- Yapılacak iş
- Bütünleşik risk değerlendirmesi yapın. Yeni makine tertibatı/önemli değişiklik durumunu gerekçelendirin. Etkilenen makineleri ve emniyet işlevlerini belirleyip sınır ve arayüz testlerini tamamlayın.
- Saklanacak kanıt
- Önce/sonra yerleşim, arayüz matrisi, elektrik/otomasyon şemaları, durdurma testleri, risk değerlendirmesi ve entegrasyon sorumluluk kaydı.
ÖRNEK DURUM 04 · KURGU
Kullanım talimatını QR kodla sunabilir miyim?
Yeni mevzuat dijital talimata izin verir; yalnız bir QR etiketi yapıştırmak bütün koşulları karşılamaz.
- Durum
- Üretici, 2027’de sunacağı endüstriyel makinenin talimatını web sitesinde yayımlamak istiyor.
- Değerlendirilecek bilgiler
- Doğru model/sürüm, erişim yönteminin işaretlenmesi, dil, indirme/yazdırma, arıza sırasında çevrimdışı erişim, çevrimiçi saklama süresi ve kâğıt talebi.
- İlgili hüküm
- Türkiye m.11/7–9 ve EK-3 1.7.4; AB m.10/7–8 ve Ek III 1.7.4. Türkiye metni · AB metni
- Yapılacak iş
- Kalıcı adresi model ve sürümle eşleyin. Yazdırılabilir/indirilebilir dosya sunun. Beklenen kullanım süresi boyunca ve arzdan sonra en az 10 yıl erişimi planlayın. Satın alma anında talep edilen kâğıt talimatı bir ay içinde ücretsiz sağlayın; profesyonel olmayan kullanıcılara ilişkin temel güvenlik bilgisinin kâğıt şartını da uygulayın.
- Saklanacak kanıt
- QR–model eşlemesi, talimat sürümü, mobil/çevrimdışı erişim testi, arşiv ve erişim planı, kâğıt talep/teslim kaydı.
ÖRNEK DURUM 05 · KURGU
Eski düzenlemeye göre hazırlanmış belgelerim var. Hangilerini incelemeliyim?
Belgeyi, ürünü ve yeni gerekleri birlikte inceleyin. Eski dosyanın tamamını iptal etmek de yalnız kapağını değiştirmek de doğru bir başlangıç değildir.
- Durum
- İmalatçıda AT tip inceleme belgesi, test raporları, risk değerlendirmesi ve eski talimat seti bulunuyor.
- Değerlendirilecek bilgiler
- Belgenin türü, onaylanmış tip, kapsam, son geçerlilik tarihi, kullanılan standartlar, ürün/yazılım değişiklikleri ve yeni gereklerin mevcut kanıtlarda karşılanma durumu.
- İlgili hüküm
- Türkiye Geçici m.1/2, m.11 ve EK-3–5; AB m.52/2, m.10 ve Ek III–V. Türkiye metni · AB metni
- Yapılacak iş
- Geçişte korunan belge statüsünü belirleyin. Gerek–kanıt fark matrisi hazırlayın; yeniden kullanılabilen testleri gerekçelendirin, eksik inceleme/test/dokümanları tamamlayın ve belgeyi düzenleyen kuruluşla gerekli süreci teyit edin.
- Saklanacak kanıt
- Belge envanteri, kapsam ve tarih kontrolü, fark matrisi, tekrar kullanılan testlerin gerekçesi ve kapatılan eksiklerin kayıtları.
Üreticinin hazırlık planı
Geçiş planında her işin bir sahibi, tarihi ve tamamlandığını gösteren kaydı olsun. Aşağıdaki tarihler örnek iç hedeflerdir; mevzuatın belirlediği ilave son tarihler değildir.
| Yapılacak iş | Sorumlu rol | Örnek hedef | Tamamlanma kaydı |
|---|---|---|---|
| Ürün/pazar/arz tarihi envanteri | Proje, satış ve dış ticaret | 13 Kasım 2026 | Model/seri bazında geçiş karar listesi |
| Kategori, modül ve gerekiyorsa kuruluş kapsamı | Uygunluk sorumlusu ve tasarım | 27 Kasım 2026 | Gerekçeli sınıflandırma ve kapsam teyidi |
| Risk, yazılım, siber güvenlik ve hat arayüzleri | Makine/otomasyon mühendisliği | 11 Aralık 2026 | Risk–önlem–test matrisi ve fark analizi |
| Eksik doğrulamalar, teknik dosya ve talimatlar | Mühendislik, kalite ve teknik yayın | 8 Ocak 2027 | Tamamlanan testler, sürüm kontrollü dosya |
| Ürün bazında son değerlendirme ve açık işlerin kapatılması | Yetkili teknik sorumlu / proje | 15 Ocak 2027 | Beyan/işaretleme/teslim kontrolü ve açık iş kararı |
Uzun test, tasarım değişikliği veya üçüncü taraf değerlendirmesi gereken üründe takvimi daha erken başlatın. Eksik bir iş yalnız tarih geldiği için tamamlanmış sayılmaz. Satın alma ekibi, tedarikçiden makine kimliği, teslim sınırı, beyan ve talimat setini sözleşme/teslim kontrolüne bağlayabilir.
Ayrıntılı okuma: Teknik dosya hazırlığı ve kanıt düzeni.
2023/1230 Geçiş Hazırlık Kontrol Listesi
Kontrol listesi, hazırlık işlerini takip etmek içindir. “Tamamlandı” işaretleri tek başına uygunluk belgesi, CE onayı veya ürünün güvenli olduğuna dair karar oluşturmaz.
PDF iki sayfalık A4 yatay yazdırma düzenindedir. Excel’de 18 kontrol konusu; durum seçimi, sorumlu kişi, hedef tarih, kanıt bağlantısı ve not alanları bulunur. Her ürün/model için dosyanın ayrı bir kopyasını kullanın. Uygulanmayan bir konuyu gerekçesiz kapatmayın; değerlendirme notunu yazın.
- Ürün, hedef pazar ve ilk arz/hizmete sunma tarihi belli mi?
- Kategori ve değerlendirme yolu gerekçelendirilmiş mi?
- Risk değerlendirmesi gerçek donanım ve yazılım sürümüyle örtüşüyor mu?
- Teknik dosyada her önemli iddiayı destekleyen kayıt bulunuyor mu?
- Talimatlar, beyanlar ve ürün üzerindeki bilgiler aynı modeli gösteriyor mu?
- Açık işlerin sorumluları, tarihleri ve kapanış kanıtları belirlenmiş mi?
Sık sorulan sorular
2027’de bütün eski makineleri yeniden belgelendirmek gerekiyor mu?
Genel bir toplu yeniden belgelendirme sonucu çıkarılamaz. Önceden uygun şekilde piyasaya arz edilmiş ürünün durumu ile sonradan yapılan önemli değişiklik ayrı incelenir. Geçiş hükmü güvenli işletme ve bakım sorumluluklarını kaldırmaz. Dayanak: Türkiye Geçici m.1, m.19; AB m.52 ve 18.
Her makine için onaylanmış kuruluş gerekir mi?
Hayır. Ürün kategorisi ve uygulanabilir değerlendirme yolu belirleyicidir. EK-1 / Ek I Kısım A, Kısım B ve liste dışı ürünlerin yolları farklıdır. Dayanak: Türkiye m.26; AB m.25.
Eski tip inceleme belgesi yeni tüzük belgesi sayılır mı?
Hayır. Belirli eski belgelerin geçerliliğinin korunması, belgenin otomatik yeni mevzuat belgesine dönüştüğü anlamına gelmez. Onaylanmış tip, değişiklikler, belge koşulları ve yeni gerekler ayrıca incelenir. Dayanak: Türkiye Geçici m.1/2; AB m.52/2.
Dijital talimat için yalnız QR kod yeterli mi?
Hayır. Erişim işareti, model/sürüm, dil, yazdırma ve indirme, çevrimdışı saklama, çevrimiçi erişim süresi ve kâğıt sunum koşulları birlikte sağlanmalıdır. Dayanak: Türkiye m.11/7–9; AB m.10/7–8.
Türkiye ile AB’nin madde numaraları aynı mı?
Hayır. Örneğin uygunluk değerlendirmesi Türkiye’de m.26, AB’de m.25’tir. Her atıfta hangi düzenlemenin kullanıldığı belirtilmelidir.
Excel’de her satır tamamlanınca CE işareti iliştirebilir miyim?
Liste bir hazırlık aracıdır. CE işareti için ürünün uygulanabilir bütün gerekleri karşılaması, ilgili uygunluk değerlendirmesinin tamamlanması ve gerekli beyan/işaretleme adımlarının yerine getirilmesi gerekir. Dayanak: Türkiye m.11,22–26; AB m.10,21–25.
Dayanak: Türkiye — m.11,19,22–26, Geçici m.1; AB — m.10,18,21–25,52.
Konuyu ayrıntılarıyla inceleyin
Kaynaklar ve güncelleme geçmişi
Bu içerikte Türkiye’deki ulusal yönetmelik ile AB tüzüğü ayrı ayrı esas alınır. Ürün özelindeki karar için yürürlükteki resmî metin, ekler ve güncel kapsam kontrol edilir.
- Resmî Gazete — 16 Ekim 2026, sayı 33402: Makine Emniyeti Yönetmeliği (2023/1230/AB). Türkiye’de kapsam, yükümlülükler, geçiş ve yürürlük hükümleri. Mevzuat Bilgi Sistemi kaydı.
- EUR-Lex — (AB) 2023/1230 güncel birleştirilmiş metin. İncelenen sürüm: 27 Temmuz 2026. İlgili madde ve ekler metin içinde belirtilmiştir.
- EUR-Lex — 4 Temmuz 2023 tarihli düzeltme. AB tüzüğündeki uygulama ve geçiş tarihlerinin düzeltilmesi.
- EUR-Lex — 2006/42/EC Makine Direktifi. Önceki çerçevenin madde ve ek karşılaştırması.
- Avrupa Komisyonu — Machinery. Düzenlemenin kapsamı, yeni teknolojiler ve resmî rehber bağlantıları.
- NANDO — FQC Standard kuruluş kaydı. Belirli mevzuat, ürün ve prosedür için güncel bildirim kapsamı. FQC yetki ve akreditasyon kaynakları.
Hazırlayan / kurumsal yayın: FQC Standard — uygunluk değerlendirme alanında bilgilendirme.
Kaynak ve editoryal kontrol: .
Teknik inceleme kaydı: Bu sürüm için adı, uzmanlığı ve inceleme tarihi teyit edilmiş bir kişi kaydı henüz yayımlanmamıştır. Kaynak kontrol tarihi, bağımsız teknik uzman onayı olarak sunulmaz.
Güncelleme geçmişi — 5 Kasım 2026 / ilk yayın: Türkiye’nin 16 Ekim 2026 tarihli yönetmeliği, AB geçiş takvimi, karşılaştırma tablosu, beş kurgu vaka, hazırlık planı ve PDF/Excel kontrol listesi eklendi. Önemli değişiklikler aynı kalıcı adres üzerinde tarihçeye işlenecektir.
Makineniz için uygunluk değerlendirme kapsamını görüşün
Makine tipi, kullanım amacı, hedef pazar, planlanan piyasaya arz tarihi ve mevcut teknik dokümanları paylaşın. Ürüne uygulanacak değerlendirme yolu ve FQC’nin ilgili hizmet kapsamı birlikte incelensin.
FQC Standard ile iletişime geçinİletişim görüşmesi ürün uygunluk kararı değildir. Gereken üçüncü taraf işlemlerinde güncel mevzuat, ürün ve prosedür kapsamı teyit edilir.